Geschatte leestijd: 2 minuten

Jongeren van nu worden haast geboren met een iPad in de knuistjes. Je zou verwachten dat ze ook goed kunnen inschatten of informatie op internet betrouwbaar is. Niet dus, blijkt uit cijfers van de Monitor Jeugd en Media 2017 van Kennisnet.

Het onderzoek werd uitgevoerd in het kader van de Week van de Mediawijsheid, die vandaag van start gaat. Ruim 1600 jongeren tussen de 10 en 18 jaar vulden een vragenlijst in over hun internetgebruik. Ook maakten 1000 jongeren een toets om te kijken hoe het gesteld is met hun online vaardigheden. Denk aan het uitvoeren van zoekopdrachten en het kritisch beoordelen van informatie. Vooral dat laatste kunnen jongeren vaak minder goed dan ze zelf denken.

Hoe lager het schoolniveau, hoe slechter de jongeren presteren. Een vwo’er kijkt bijvoorbeeld vaker of informatie op meerdere websites staat en of de bron betrouwbaar is. “Nog te veel kinderen worstelen met het beoordelen van informatie die zij online vinden”, zegt expert digitale geletterdheid Remco Pijpers tegen de NOS. “Zeker in het licht van de discussie die nu plaatsvindt over fake news en het leren programmeren, laat dit rapport zien dat je moet beginnen bij de basis.”

Ondermijning van democratie

De achterstand bij jongeren op dit gebied vind ik ronduit zorgwekkend. Stel je een generatie voor die straks alles maar voor zoete koek aanneemt. Dat geeft bijvoorbeeld machtshebbers de kans om hen voor te liegen en/of verkeerd te informeren. Wat mij betreft is dat een regelrechte ondermijning van de democratie en een voedingsbodem voor totalitarisme.

Gerards wietplantage

Daarbij helpt het gebrek aan een kritische houding ook niet bij het voorkomen van nepnieuws. Onlangs werd weer pijnlijk duidelijk welke gevolgen het kan hebben wanneer mensen klakkeloos geloven wat anderen op internet zeggen en schrijven. Zo beweerde een nietszeggend blogje onlangs dat er een wietplantage op zolder bij Gerard Joling zou zijn aangetroffen. Hij had zelfs een weerwoord volgens het blog; het zou alleen voor eigen gebruik zijn.

Het bericht ging binnen no-time viral. Pijnlijk, want er bleek niets van waar. Maar ondertussen hing wel zijn hele familie aan de lijn om verhaal te halen en was zijn fanbase in rep in roer. Hij wist niet hoe snel hij de lucht moest klaren, wat gelukkig zonder al te veel moeite lukte. De media had, dankzij die zo nodige kritische houding, het bericht nog niet massaal overgenomen. Gelukkig maar, want nepnieuws kan mensen maken of breken.

Het is te hopen dat ons onderwijs factchecking en het controleren van bronnen opneemt in de lesprogramma’s. De samenleving staat op het spel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *